Reşat Nuri Güntekin’in klasik yapıtından uyarlanan ve 2006–2010 yılları ortasında yayınlanan Yaprak Dökümü, sadece aile içi çatışmaları değil, devrinin ekonomik şartlarını da güçlü biçimde yansıttı. Dizide maaşlar, konut bütçesi, altın fiyatları ve jenerasyonlar ortası gelir farkı üzere ögeler, izleyiciye günlük hayatın ekonomik gerçeklerini gösteren kıymetli ayrıntılar olarak öne çıktı. Bilhassa Ali İstek Bey’in geçim problemi, romanın ruhuna sadık biçimde ekrana taşındı.
Maaşlar Artıyor, Alım Gücü Geriliyor
Ekonomim’den Şeyda Uyanık’ın haberine nazaran dizide Ali İstek Bey’in çeyrek altın aldığı sahne 2009 yılında geçiyor. O periyotta emekli bir kaymakamın maaşı yaklaşık 2.195 TL düzeyindeyken, bu sayı 2026 prestijiyle enflasyon farklarıyla yaklaşık 49.165 TL’ye yükselmiş durumda. Lakin birebir devirde minimum fiyatla karşılaştırıldığında tablo değişiyor. 2009’da emekli kaymakam maaşı taban fiyatın 3,2 katıyken, 2026’da bu oran 1,8 kata kadar geriliyor. Dizide Şevket’in bankadan aldığı maaşın da kendi devrinde yaklaşık üç minimum fiyata denk gelmesi, bugünün sayılarıyla kıyaslandığında dikkat cazibeli bir gelir kaybına işaret ediyor.
Bir Sahnenin Gösterdiği 22 Çeyrek Altınlık Kayıp
Yaprak Dökümü’nün 124. kısmında, Ekim 2009’da yarım altının 160 TL olduğunu öğrenen Ali Rıza Bey, bütçesi yetmediği için 80 TL’lik çeyrek altın almak zorunda kalıyor. O dönemki maaşıyla yaklaşık 27 çeyrek altın alabilen emekli kaymakam, 2026’da maaşı 49.165 TL’ye çıkmasına karşın aktüel fiyatlarla sadece 4,8 çeyrek altın alabiliyor. Hesaplamalara nazaran 17 yıl içinde emekli bir kaymakamın altın karşısındaki kaybı yaklaşık 22 çeyrek altına ulaşıyor. Bu tablo, dizide anlatılan geçim külfetinin bugünün şartlarında çok daha ağır hissedileceğini ortaya koyuyor.