‘Yaşayan Sovyet kalıntısı’ olarak bilinen Transdinyester’de yaklaşık yarım milyon insanın en büyük sorunu, memleketler arası alanda tanınmayan bir kimliğe sahip olması. Bu durum, bölge halkını “çoklu vatandaşlığa” zorlamakta.
Ülkede 200 binden fazla kişi Rusya pasaportu taşırken, seyahat edebilmek için Ukrayna ve Moldova pasaportuna sahip olanların sayısı da az değil. Halkın büyük çoğunluğu kendisini kültürel olarak Rusya’ya yakın hissetse de bölgenin lokal dansları ve müzik tınıları Moldova ve Romanya kültürüyle iç içe geçmiş durumda.
EKONOMİ OLARAK RUSYA’YA BAĞIMLI
Bölge iktisadı, hür piyasa kurallarından çok siyasi takviye ve tekelci yapılar üzerinde yükseliyor. Rus yardımlarıyla ayakta kalan bu ülkeye, her yıl yaklaşık 1 milyar dolar fiyatında finansal yardım ve ücretsiz doğalgaz sağlanıyor.
Sheriff Holding Tesiri: Eski istihbarat görevlileriyle kontaklı olduğu bilinen Sheriff şirketi; marketlerden akaryakıt istasyonlarına, bankalardan dünyaca ünlü Sheriff futbol kulübüne kadar iktisadın her damarına hakim.
İhracat ve Ticaret: Siyasilerin Batı aykırısı telaffuzlarına karşın, bölgedeki ihracatın dörtte üçü Avrupa Birliği ve Moldova pazarına gidiyor. Lakin bu ticaret hacmi, devasa bütçe açıklarını kapatmaya yetmiyoR.
SİYASİ BİR BÖLÜNMÜŞLÜK İÇERİSİNDELER
Bölge idaresi ve Tiraspol’deki çoğunluk, Rusya’ya bağlanmayı bir “kurtuluş” olarak görüyor. 2006 referandumunda çıkan %97’lik Rusya yanlısı sonuç bu dileğin en büyük desteği. Lakin bu isteğin önünde fizikî bir mahzur bulunuyor: Rusya ile rastgele bir kara sonunun bulunmaması.
Diğer yandan bölgenin her yerinde Rus yanlısı bir tavır hakim değil. Bilhassa Grigoriopol üzere bölgelerde yaşayan kimi vatandaşlar, geçmişte Moldova’nın toprak bütünlüğü için savaşmış ve geleceklerini Rusya’da değil Avrupa Birliği’nde görüyor.
OKULLAR SİYASİ BASKI ALTINDA
Transdinyester’deki de facto idare, vakit zaman önemli hak ihlalleriyle gündeme geliyor. Promo-Lex üzere hukuk örgütleri, bölgedeki yargılamaların keyfiliğine ve tutuklulara yönelik azap tezlerine dikkat çekiyor. Ayrıyeten, Moldova lisanında eğitim veren okulların siyasi baskı altında kalması ve öğretmenlerin maaşlarına el konulması üzere uygulamalar, bölgedeki kültürel ayrışmayı derinleştirmiş durumda.