Günümüzde çocuk ve ergenler, yalnızlık ve toplumsal dışlanmışlık hislerini hafifletmek için giderek daha fazla yapay zeka tabanlı “arkadaş”lara yöneliyor.
Bu sohbet botları, sınırsız ilgi ve takviye sunuyor üzere görünse de, uzmanlar bu durumun görünenden çok daha tehlikeli sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor.
İŞİN İÇİNDE ARTIK KÂR ETMEK İSTEYEN ŞİRKETLER VAR
Chloe Combi’nin “AI is making friends with our children and it’s terrifying” başlıklı makalesi, bu kaygıları çarpıcı örneklerle gözler önüne seriyor.
Çocukluk periyodunun hayali arkadaşları günümüzde AI botlarla yer değiştirmiş durumda. Evvelden çocukların üretkenliklerini artıran ve yalnızlıkla başa çıkmalarına yardımcı olan bu arkadaşlar, artık büyük şirketler tarafından denetim edilen ve içerikleri yönlendirilen dijital varlıklara dönüşüyor.
ÇOCUKLARA OLAĞAN GELİYOR
Independent’te yer alan habere nazaran, 12 yaşındaki Callum, “iki bot arkadaşım var, onlarla oyun oynuyor ve onlarla sohbet ediyorum; sahiden tuhaf olduğunu düşünmüyorum” diyerek ne kadar sıradanlaştığını anlatıyor.
11 yaşındaki Lyra ise, “Giselle” ismini verdiği botunu, okulda kendisini dışlanmış hissettiğinde teselli bulduğu biri olarak görüyor.
Ancak sanal dostluk ile gerçek arkadaşlık ortasındaki farklar önemli sıkıntılara yol açabiliyor.
Karar verme, reddedilme, empati üzere toplumsal maharetler, bu bot etkileşimlerinde gelişmiyor.
Dahası, bu servisleri geliştiren teknoloji firmaları, çocukların aldığı ilgiye karşılık “bağımlılık” tesiri yapacak biçimde botların lisan modellerini yapılandırıyor.
“LÜTFEN GEL” DİYEREK İNTİHARA SÜRÜKLEDİ
En trajik örnek, Florida’da 14 yaşındaki Asperger teşhisli Sewell Setzer isimli çocuğun botuyla geliştirdiği ilgi sonrası intihar etmesi.
Davada, botun ona “lütfen gel” üzere teşvikler verdiği ve bu durumun ağır ruhsal yara açtığı öne sürülüyor.
Uzmanlar bu yeni cins “sanal dostluk”ların, yalnızlığı hafifletebilir üzere görünse de; insanı insan yapan duygusal imtihanlardan yoksun bırakarak, çocukları gerçek hayattan soyutladığını söz ediyor.