Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yer alan karara nazaran, Bursa’daki bir iş yerinde 2007’de çalışmaya başlayan emekçi, 2014’te işten çıkarıldı. İşten çıkarılmasının haklı bir sebebinin bulunmadığını belirten emekçi, işe iade davası açtı lakin “diğer emekçilere sataşma” kapsamındaki faaliyetleri nedeniyle davası reddedildi.
İş yerinde faaliyet gösteren iki sendika ortasındaki yetki uyuşmazlığı nedeniyle 2012 ile 2014 ortasını kapsayan periyotta TİS imzalanamadığını, işten atılmasından sonra 2015’te TİS imzalandığını belirten personel, geriye dönük haklarının verilmesi isteminin de reddedilmesi üzerine hak ihlali savıyla AYM’ye başvurdu.
Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, müracaatçı çalışanın Anayasa’nın 51. hususunda teminat altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine, ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yine yargılama yapılmak üzere belgenin Bursa 4. İş Mahkemesine gönderilmesine karar verdi. Ayrıyeten çalışana 34 bin lira manevi tazminat ödenmesi kararlaştırıldı.
Kararın gerekçesinden
AYM’nin kararında, Anayasa’nın 53. hususunda ekonomik ve toplumsal durum ile çalışma koşullarını düzenlemek maksadıyla çalışanlar ve patronların TİS yapma hakkına sahip olduğu kaydedildi.
TİS yapma hakkının sendikalar vasıtasıyla kullanılabileceğine işaret edilen kararda, “işçilerin kısmen yahut büsbütün TİS’ten yararlanamamasına yol açan uygulama yahut yorumların Anayasa’ya karşıt olduğu” vurgulandı.
Kararda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereği, TİS’in imza ve yürürlük tarihleri ortasında iş kontratı sona eren personellerin de iş mukavelelerinin sona erdiği tarihe kadar yararlanma hakkının olduğu bildirildi.
Başvuru konusu olayda, anayasal ve yasal garantilere ters olarak müracaatçı personelin 2012 ile 2014 ortasındaki periyoda ilişkin TİS’in 2015’te imzalanması nedeniyle haklarından faydalandırılmadığı belirtilen kararda, bunun TİS’e eklenen “sadece iş yerinde çalışanların yararlanabileceği” tarafındaki karar olduğu söz edildi.
Mevcut durumun Anayasa’ya ters olduğu ve hak ihlali sonucunu doğurduğuna dikkati çekilen kararda, şu sözler yer aldı:
“Başvurucu, kapsam dışı bırakılarak iş mukavelesinin sona erdiği tarihe kadar olan TİS kararlarından yararlandırılmamıştır. Buna rağmen mahkemelerce ilgili ve kâfi bir münasebet ortaya konulmadan müracaatçının davasının reddedilmesi, sendika hakkının gerektirdiği tesirli yargısal inceleme bağlamında devletin olumlu yükümlülükleriyle bağdaşmamaktadır. Açıklanan münasebetlerle Anayasa’nın 51. hususunda garanti altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.”