Çin’in Yunnan eyaletinde, Wumeng Dağları’nın ortasındaki sarp bir vadide konumlanan Yanjin, görenleri gerçekliğinden kuşku ettirecek bir mimari yapıya sahip. Guan Nehri’nin her iki yanına ince bir şerit halinde dizilen binalar, yatayda genişleme imkanı olmadığı için gökyüzüne yanlışsız yükseliyor. Kentin en geniş noktası 300 metre iken, en dar yeri sırf 30 metre olarak ölçülüyor.
NEHİR ÜZERİNDE YÜKSELEN AYAKLI EVLER
Yanjin’deki yapıların en dikkat cazip özelliği, binaların ırmak yatağına çakılan devasa beton ayaklar üzerine inşa edilmiş olmasıdır. Bu mimari tercih hem alan tasarrufu sağlıyor hem de yaz aylarında yaşanan ani sel baskınlarına karşı binaları koruyor. Irmak boyunca yaklaşık beş kilometre uzanan kentte, kimi sokaklarda karşılıklı binalar ortasındaki ara o kadar az ki, pencerelerden el uzatılarak komşularla temas kurmak mümkün hale geliyor.
ULAŞIM YER ALTINDAKİ DEV TÜNELLERLE SAĞLANIYOR
Şehrin güçlü topoğrafyası, klâsik karayolu ulaşımını neredeyse imkansız kılıyor. Bu sorunu çözmek için Neikun Demiryolu sınırı, kentin tam altından geçen 1800 metre uzunluğundaki Yanjin No. 1 Tüneli ile kenti birbirine bağlıyor. Uçurum kenarında bulunan Yanjin North İstasyonu, bölge halkının dış dünyayla kontağını sağlayan ana nokta pozisyonunda. Ulaşım maliyetlerinin otobüs fiyatlarıyla müsabakası, mahallî halkın bu yer altı çizgisini ağır halde kullanmasını sağlıyor.
ANTİK İPEK YOLU’NUN STRATEJİK KAPISI
Geçmişte “Sichuan-Yunnan Kapısı” olarak anılan bölge, Antik Güney İpek Yolu’nun en değerli duraklarından biriydi. Qin Hanedanı devrinden kalan tarihi yollar ve Bo halkına ilişkin uçurum tabutları üzere arkeolojik kalıntılar, kentin yalnızca mimari bir merak konusu değil, tıpkı vakitte tarihi bir hazine olduğunu kanıtlıyor. Nüfus baskısını hafifletmek hedefiyle 2015 yılında kurulan Shuitian Yeni Yerleşim Alanı ise kentin çağdaşlaşan yüzünü temsil ediyor.
ALASKA’NIN TEK BİNADA YAŞAYAN KASABASI
Sınırlı ömür alanı denilince dünyadaki bir başka çarpıcı örnek ise Alaska’daki Whittier kasabası olarak öne çıkıyor. Anchorage’a 100 kilometre aradaki bu kasabanın neredeyse tüm nüfusu, Begich Towers ismi verilen tek bir dev binada yaşıyor. Kasabaya ulaşım gece saatlerinde kapanan 4 kilometrelik bir dağ tüneliyle sağlanırken, tünel kapandığında yerleşimin dış dünyayla bağı büsbütün kesiliyor.
Binanın içinde marketten postaneye, noterden okula kadar bir kentin muhtaçlığı olan her şey mevcut olduğu için kasaba sakinleri sert kış aylarında binadan hiç çıkmadan tüm muhtaçlıklarını asansörle farklı katlara inerek karşılayabiliyor. Gerek Çin’deki nehir üzerine kurulu Yanjin, gerekse Alaska’daki tek binaya sığan Whittier, tabiatın şiddetli koşullarına karşı geliştirilen en farklı yerleşim modelleri olarak dikkat çekiyor.