Toplumumuzda kronik hastalıklar yaygın görülüyor. Bilhassa de hipertansiyon ve diyabet…
Her iki hastalık da denetim altına alınmadığı takdirde önemli sıhhat problemlerine yol açabiliyor.
Bunlardan biri de böbrek yetmezliği…
Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Erol Demir
Ülkemizde şu anda 9 milyon kronik böbrek yetmezliği hastası bulunduğuna dikkat çeken Nefroloji
Uzmanı Doç. Dr. Erol Demir, özellikle hipertansiyon ve böbrek hastalarını uyardı…
Böbrek yetmezliği neden artıyor?
Artış; toplumumuzun giderek yaşlanması, şişmanlaması, kronik hastalıkların (diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı gibi) sıklığının artması, bu artan sayıya rağmen hastaların farkındalığının düşük olması ve gereğince düzgün tedavi edilememesiyle münasebettir.
Yaygın hurafeler
Toplumumuzda “Su içmekle böbrek hastalığı düzelir”, “özel tuzlar (Kaya tuzu, Himalaya tuzu) faydalıdır” ve “çok üşüdüm böbreklerim o yüzden bozuldu” üzere yaygın hurafeler mevcuttur. Halbuki yalnızca su içmekle böbrek hastalığı düzelmez, tuzlar ortasında bariz fark olduğunu gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. Ayrıyeten soğukta kalmakla böbrek hastalığı gelişmez.
Farkındalık çok düşük
Böbrek hastalığının erken periyodunda genelde hastalar bunu fark edemez zira belirti yoktur. Kronik böbrek hastalığı sessiz seyrettiği için hayli az sayıda hastaya teşhis konulmaktadır.
Bu durum tedavide gecikmelere, böbrek hastalığının ilerleyerek son periyot böbrek yetmezliğinin erken devirde gelişmesine yol açmaktadır.
Erken evrelerde kronik böbrek yetmezliğinin belirtisi yoktur, fakat hastalık ilerledikçe şikayetler artar ve barizleşir. Erken belirtiler ortasında;
-Kansızlık,
-Gece idrara kalkma,
-İdrarda köpürme ve kan görülmesi,
Ani böbrek hasarının nedenleri
Ani böbrek hasarı (özellikle yaşlı kişilerde) bilinçsiz ilaç kullanımı (özellikle ağrı kesiciler ve antibiyotikler), kontrast unsurlar (tomografi yahut anjiyografi süreci sırasında damardan verilen ilaçlar), enfeksiyonlar yahut kanser üzere nedenlerle gelişebilir. Ani böbrek hasarına yol açan sebeplerin uzun sürmesi durumunda yahut hipertansiyon, diyabet, böbrekte taş hastalığı, bazen de ailevi böbrek hastalıkları nedeniyle kronik böbrek yetmezliği gelişir.
ÖNEMLİ BELİRTİLERİ
Ellerde, bacaklarda ödem ve hipertansiyon yer alabilir.
Uzun süren yorgunluğu ciddiye alın
Böbrekler sessizce ziyan gördüğünde, yorgunluk üzere sıradan belirtiler göz gerisi edilebilir. Ciddiye alınması gereken şikayetler ise ilerleyici yorgunluk, halsizlik, bulantı, kusma, iştahsızlık, kaşıntı, nefes darlığı ve idrar ölçüsünde azalma olup, bunlar ileri böbrek yetmezliğine işaret edebilir.
Hastalara tavsiyeler
Diyabeti ve hipertansiyonu olanların ilaç tedavisi, diyet ve sistemli ölçümlerle takip edilmesi böbrek hastalığı gelişimini engelleyecek ve yavaşlatacaktır. Kronik hastalığı olanların (diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı, karaciğer yetmezliği tanısı aldıktan sonra) yılda bir sefer idrar ve kan analizi ile böbrek işlevlerini kesinlikle tetkik ettirmeleri de değerlidir.
BUNLARA DİKKAT EDİN
-40 yaşından sonra her bireyin konutuna mümkünse bir tansiyon aleti alması, hipertansiyon tanısı ya da takibini kolaylaştıracaktır.
-Gelişigüzel ağrı kesici ve antibiyotik kullanımı da kıymetli bir problemdir. Bu ilaçlar kesinlikle bir tabip denetiminde alınmalıdır.
Sadece ilaçlara güvenmeyin, bu türlü tedbir alın
Diyabet ve yüksek tansiyon üzere kronik hastalıkların tedavisi yalnızca kullanılan ilaçlarla sağlanmaz. Bu Tedavinin başarılı olabilmesi yani organ hasarına karşı (böbrek, kalp yetmezliği gibi) karşı;
1-Kilolarınızdan kurtulun
Hem yüksek tansiyona hem de diyabete yol açabilen fazla kilolar hastaların sıhhati için de büyük bir risktir. Bu nedenle kesinlikle kilo verilmelidir.
2-Yürüyüş yapın
Yürüyüş kan basıncını düşürüp, kan şekerini denge-leyerek böbrek sıhhatini korur.
3-Tuz tüketimini kısıtlayın
Himalaya tuzu, kaya tuzunun çok yararlı olduğu bilimsel olmayan hurafelerdir. Tuz alımının bilhassa hipertansiyon, diyabet, kalp ve böbrek yetmezliği hastalarında kesinlikle kısıtlanması gerekir. Ekmek, peynir, zeytin, soda, kavrulmuş kuruyemiş ve salçalar yüksek tuz içerir. Tuzsuz ekmek, tuzsuz peynir, tuzsuz salça ve kavrulmamış kuruyemiş tüketmek tuz alımını kıymetli ölçüde kısıtlar.)
4-Protein, yağ ve karbonhidrat açısından istikrarlı beslenin
Akdeniz tipi beslenme, tedavinize katkı sağlarken böbrek sıhhatinizi da korur.
5-Sigara ve alkolü bırakın
Bunlar böbreğin gereğinden fazla çalışmasına neden olur. Ayrıyeten yüksek tansiyon ve diyabet gelişimini uyararak yahut olan tansiyon ve diyabet hastalığının kötüleştirerek böbrek hastalığını gelişimine yol açar yahut böbrek hastalığının kötüleştirir.
6-Susamadan su için
Kalp yetmezliği üzere özel durumu olanlar dışında kışın 2 yazın 3 litre su içmesi önerilir. (Toplumda inanışın tersine az su içmek böbrek hastalığı sebebi değildir. Sorun, kronik böbrek hastalığı olanlarda gereğince su içilmemesinin böbrek yetmezliğinin ilerlemesine yol açmasıdır.)